مرتضى مطهري

418

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

تجربه هاى شخصى : اين موضوعات همه بستگى دارد به تجربيات شخصى فرد در زندگى و بستگى دارد به اينكه انسان عملًا ديده باشد كه در عمر چه تفضلاتى به او شده ، چه هدايتها شده . 5 . اين تيتر ( امدادهاى غيبى . . . ) ممكن است توهّماتى در بعضى افراد به وجود بياورد و ممكن است خيال كنند ما مىخواهيم مباحثى از قبيل تسخير جن و احضار ارواح و امثال اينها را مورد بحث قرار دهيم و قهراً عده اى خواهند گفت : اى بابا ، ديگر در عصر موشك و رادار و بمبهاى مدارى اين حرفها يعنى چه ؟ بايد عرض كنم كه اولًا نبايد علم ( علم كه نه ، نام علم ) در ما اثر جمود ببخشد و حس تحقيق را از ما بگيرد . لازمهء علم اين است كه بىدليل چيزى را قبول نكنيم اما نام علم نبايد در ما روح انكار بلاجهت و يا جمود و اعراض از تحقيق را به وجود آورد . يك خاصيت دين اين است كه دورنماهايى به انسان نشان مىدهد كه علم حتى از تصورش عاجز است ، اما همينها كم كم به علم و عالِم دل و جرأت مىدهد . به قول ويليام جيمز دين هميشه دنياى ديگرى را ارائه داده و افق فهم و ديد بشر را وسيعتر كرده است . ما نمىخواهيم پيشنهاد كنيم كه هرچه به نام غيب و غيره گفته مىشود بپذيريد اما مىگوييم حس تحقيق خود را از دست ندهيد . از نظر فلسفه ، غيب قبل از شهادت مورد قبول است ، زيرا نامحدود بر محدود تقدم دارد زيرا وجود مساوى است با نامحدودى و عدم از تأخر و معلوليت پيدا مىشود . لهذا ما ناچاريم اول غيب را تعريف كنيم و سپس معنى و نوع امداد را بيان كنيم . بديهى است كه وقتى كه موضوعى ( مثلًا غيب ) شناخته شد ، فعل و اثر او ( مثلًا امداد ) معلوم مىشود چه نوعى است . اما غيب . . دو بحث دربارهء امدادهاى غيبى : 6 . در باب امداد غيبى در دو قسمت بايد بحث كرد : يكى اينكه آيا جهان ماكه جهان طبيعت است اساساً از جاى ديگر مدد مىگيرد و يا احتياجى به مدد گرفتن از جاى ديگر نيست ، آنچه خود دارد يعنى سرمايه هاى خودش براى خودش كافى است ؟ من وارد اين بحث كه